काठमाडौं, मंसिर ७। नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) क्रिकेटको तेस्रो संस्करणमा सुदूरपश्चिम रोयल्सले ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ। शनिबार कीर्तिपुरस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदानमा सम्पन्न फाइनलमा साविक विजेता लुम्बिनी लायन्सलाई १० विकेटले पराजित गर्दै सुदूरपश्चिम पहिलो पटक च्याम्पियन बनेको हो।
लगातार दुई संस्करणमा फाइनल पुगेर पनि उपाधिबाट वञ्चित भएको सुदूरपश्चिमले तेस्रो प्रयासमा ऐतिहासिक सफलता हात पारेको छ। यसअघि पहिलो संस्करणमा जनकपुर बोल्ट्स र दोस्रो संस्करणमा लुम्बिनी लायन्ससँग फाइनलमा पराजित भएको सुदूरपश्चिमले यसपटक भने उपाधि जितेर आफ्नो पुरानो असफलताको बदला लिएको छ।
टस जितेर पहिले बलिङ रोजेको सुदूरपश्चिमले लुम्बिनीलाई निर्धारित २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १५५ रनमा सीमित गरेको थियो। जवाफमा सुदूरपश्चिमले १३.३ ओभरमै कुनै विकेट नगुमाई १५८ रन बनाउँदै शानदार जित निकाल्यो।
सुदूरपश्चिमको जितका नायक स्कटल्यान्डका ब्याटर जर्ज मुन्सी बने। उनले ५४ बलमा अविजित १२५ रन बनाए। उनको इनिङ्समा आठ चौका र १२ छक्का समावेश थिए। उनले २३१.४८ को स्ट्राइक रेटमा ब्याटिङ गर्दै फाइनललाई एकपक्षीय बनाइदिए।
मुन्सीलाई अर्का ओपनर विनोद भण्डारीले उत्कृष्ट साथ दिए। भण्डारीले २७ बलमा अविजित ३० रन बनाए। दुवैले पहिलो विकेटका लागि अविजित १५८ रनको साझेदारी गर्दै सुदूरपश्चिमलाई ऐतिहासिक जित दिलाए।
फाइनलमा लुम्बिनीको ब्याटिङ कमजोर
पहिले ब्याटिङ गरेको लुम्बिनी लायन्सले सुरुआतदेखि नै अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेन। नियमित अन्तरालमा विकेट गुमाउँदा टोली ठूलो योगफल बनाउन असफल भयो।
लुम्बिनीका लागि दिलीप नाथले सर्वाधिक अविजित ३९ रन बनाए। कप्तान रोहित पौडेलले ३१ बलमा ३० रनको योगदान दिए। अन्य ब्याटरले ठूलो साझेदारी गर्न नसक्दा लुम्बिनी १५५ रनमै सीमित भयो।
सुदूरपश्चिमका बलर स्कट कुग्गेलाइनले चार ओभरमा २५ रन खर्चेर दुई विकेट लिए। उनको बलिङले लुम्बिनीको रन गति नियन्त्रण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।
मुन्सीको ऐतिहासिक शतक
फाइनलमा मुन्सीले प्रस्तुत गरेको प्रदर्शन एनपीएल इतिहासकै स्मरणीय व्यक्तिगत इनिङ्समध्ये एक बनेको छ। उनले ४९ बलमै शतक पूरा गरेका थिए। त्यसपछि पनि आक्रामक ब्याटिङ जारी राख्दै ५४ बलमा १२५ रनमा अविजित रहे।
उनको शतकले फाइनलमा विपक्षी टोलीमाथि दबाब सिर्जना मात्र गरेन, सुदूरपश्चिमको पहिलो उपाधि यात्रालाई समेत सहज बनायो। फाइनलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका मुन्सी प्लेयर अफ द म्याच घोषित भए।
दीपेन्द्रको नेतृत्वमा सुदूरपश्चिमको सफलता
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका महत्त्वपूर्ण सदस्य तथा सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीको नेतृत्वमा टोलीले यसपटक उत्कृष्ट समन्वय देखायो।
लिग चरणमा केही हार व्यहोरे पनि टोलीले प्रतियोगिताको मध्यभागपछि लगातार उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्यो। कप्तान ऐरीले ब्याटिङ, बलिङ र रणनीतिक नेतृत्वमार्फत टोलीलाई एकताबद्ध राखे।
सुदूरपश्चिमले लिग चरणका सात खेलमध्ये पाँचमा जित र दुईमा हार व्यहोर्दै १० अंकसहित दोस्रो स्थानमा रहेर प्लेअफमा स्थान बनाएको थियो।
पहिलो क्वालिफायरमा लुम्बिनीसँग ६ विकेटले पराजित भएपछि पनि टोलीले आत्मविश्वास गुमाएन। दोस्रो क्वालिफायरमा चितवन राइनोजलाई तीन विकेटले पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान सुरक्षित गर्यो। त्यसपछि फाइनलमा लुम्बिनीलाई १० विकेटले हराउँदै उपाधि आफ्नो बनायो।
लुम्बिनीको उपाधि रक्षा गर्ने सपना अधुरै
दोस्रो संस्करणको विजेता लुम्बिनी लायन्स यसपटक पनि उपाधि जित्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रिएको थियो। लिग चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै ११ अंकसहित पहिलो स्थानमा रहेको लुम्बिनीले पहिलो क्वालिफायरमा सुदूरपश्चिमलाई हराएर फाइनलमा स्थान बनाएको थियो।
तर फाइनलमा ब्याटिङ र बलिङ दुवै पक्षमा अपेक्षित प्रदर्शन गर्न नसक्दा लुम्बिनीको लगातार दोस्रो उपाधि जित्ने सपना पूरा हुन सकेन।
विशेषगरी मुन्सी र भण्डारीको साझेदारी रोक्न नसक्नु लुम्बिनीको हारको प्रमुख कारण बन्यो।
एनपीएल २०२६ को प्लेअफ यात्रा
तेस्रो संस्करणमा आठ टोलीले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए। लिग चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै चार टोली प्लेअफमा पुगेका थिए।
-
लुम्बिनी लायन्स : ११ अंकसहित पहिलो स्थान
-
सुदूरपश्चिम रोयल्स : १० अंकसहित दोस्रो स्थान
-
काठमाडौं गोर्खाज : ८ अंकसहित तेस्रो स्थान
-
चितवन राइनोज : ७ अंकसहित चौथो स्थान
पहिलो क्वालिफायरमा लुम्बिनीले सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै फाइनलमा स्थान बनाएको थियो। एलिमिनेटरमा चितवनले काठमाडौंलाई ६१ रनले पराजित गरेको थियो। दोस्रो क्वालिफायरमा सुदूरपश्चिमले चितवनलाई तीन विकेटले हराउँदै फाइनलमा पुनरागमन गरेको थियो।
अन्ततः फाइनलमा सुदूरपश्चिमले लुम्बिनीलाई १० विकेटले पराजित गर्दै उपाधि जित्यो।
एनपीएलको व्यावसायिक र खेलकुद महत्त्व
एनपीएलले नेपाली क्रिकेटलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने महत्त्वपूर्ण प्लेटफर्मका रूपमा विकास हुँदै गएको छ। विदेशी खेलाडीको सहभागिता, अन्तर्राष्ट्रिय प्रशिक्षक, व्यावसायिक फ्रेन्चाइज संरचना र नेपाली खेलाडीले प्राप्त गर्ने अवसरले प्रतियोगिताको आकर्षण बढाएको छ।
प्रतियोगिताले क्रिकेटसँग सम्बन्धित विज्ञापन, प्रायोजन, प्रसारण, डिजिटल सामग्री, खेल पर्यटन तथा मनोरञ्जन उद्योगमा समेत आर्थिक गतिविधि बढाउन सहयोग गरेको छ।
विशेषगरी सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल सञ्चारमाध्यममा एनपीएलका खेल, खेलाडीका प्रदर्शन, छोटा भिडियो तथा प्रत्यक्ष अपडेटले दर्शकको आकर्षण बढाएका छन्। यसले नेपाली खेल पत्रकारिता र डिजिटल मिडियाका लागि नयाँ व्यावसायिक सम्भावना पनि सिर्जना गरेको छ।
तर प्रतियोगितालाई दीर्घकालीन रूपमा सफल बनाउन खेलाडीको विकास, घरेलु क्रिकेटको संरचना, पूर्वाधार, पारदर्शी फ्रेन्चाइज व्यवस्थापन र आर्थिक दिगोपनमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक छ।
नेपाली क्रिकेटका लागि नयाँ ऊर्जा
सुदूरपश्चिम रोयल्सको पहिलो उपाधि जितले नेपाली क्रिकेटमा क्षेत्रीय प्रतिनिधित्व र प्रतिस्पर्धाको महत्त्वलाई थप स्थापित गरेको छ। लगातार दुई पटक उपाधि जित्न नसकेको टोलीले तेस्रो प्रयासमा सफलता पाउनु खेलकुदमा धैर्य, निरन्तरता र टोलीगत एकताको महत्त्वपूर्ण उदाहरण बनेको छ।
मुन्सीको ऐतिहासिक शतक, विनोद भण्डारीको जिम्मेवार ब्याटिङ र कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीको नेतृत्वले सुदूरपश्चिमलाई एनपीएलको नयाँ च्याम्पियन बनाएको छ।
तेस्रो संस्करणको समाप्तिसँगै एनपीएलले नेपाली क्रिकेटको लोकप्रियता, व्यावसायिक सम्भावना र अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान विस्तारमा अर्को महत्त्वपूर्ण अध्याय थपेको छ।