काठमाडौँ
सन् १९३० मा उरुग्वेमा सफलतापूर्वक पहिलो विश्वकप सम्पन्न भएपछि विश्व फुटबलको केन्द्र विस्तारै युरोपतर्फ सर्न थाल्यो। फुटबलप्रति बढ्दो आकर्षण र युरोपेली राष्ट्रहरूको सक्रिय सहभागिताले विश्वकपलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने संकेत देखिन थालेका थिए। यही क्रममा दोस्रो फिफा विश्वकप सन् १९३४ मा इटालीमा आयोजना गरियो।
पहिलो विश्वकपमा धेरै युरोपेली राष्ट्रहरूले लामो समुद्री यात्राका कारण सहभागिता जनाउन नसके पनि दोस्रो संस्करणमा भने युरोपेली टोलीहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति देखियो। यस पटक प्रतियोगितामा छनोट प्रणालीसमेत लागू गरियो, जसले विश्वकपलाई अझ व्यवस्थित र प्रतिस्पर्धात्मक बनायो।
आयोजक इटालीले घरेलु समर्थकको उत्साह र उत्कृष्ट प्रदर्शनको बलमा उपाधि जित्यो। फाइनलमा चेकोस्लोभाकियालाई २–१ गोलले पराजित गर्दै इटाली विश्व फुटबलको नयाँ शक्तिका रूपमा उदायो। इटालीको सफलताले युरोपेली फुटबलको प्रभाव विश्वभर फैलिन थालेको संकेत दिएको थियो।
चार वर्षपछि सन् १९३८ मा तेस्रो विश्वकप फ्रान्समा आयोजना भयो। यो विश्वकप राजनीतिक तनाव र अस्थिरताबीच सम्पन्न भएको प्रतियोगिता थियो। युरोपमा युद्धको बादल मडारिन थालेको थियो भने विभिन्न देशहरूबीचको सम्बन्ध पनि जटिल बन्दै गइरहेको थियो। यद्यपि मैदानभित्रको प्रतिस्पर्धा भने रोचक रह्यो।
१९३८ को विश्वकपमा पनि इटालीले आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्दै लगातार दोस्रो पटक उपाधि जित्न सफल भयो। फाइनलमा हंगेरीलाई ४–२ गोलले हराउँदै इटालीले लगातार दुई विश्वकप जित्ने पहिलो राष्ट्र बन्ने ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्यो। प्रशिक्षक भिटोरियो पोज्जोको नेतृत्वमा इटालीले अनुशासित खेल शैली र बलियो रणनीतिका कारण विश्व फुटबलमा नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्यो।
तर फुटबलको यो बढ्दो उत्साह धेरै समय टिक्न सकेन। सन् १९३९ मा दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भएसँगै विश्वका अधिकांश राष्ट्र युद्धको चपेटामा परे। युद्धका कारण सन् १९४२ र १९४६ मा आयोजना हुने तय भएका विश्वकपहरू रद्द गरिए। यससँगै विश्वकप प्रतियोगिता १२ वर्षसम्म स्थगित रह्यो।
यो अवधि केवल फुटबलका लागि मात्र होइन, सम्पूर्ण मानव सभ्यताकै लागि कठिन समय थियो। खेल मैदानहरू युद्धका प्रभावबाट अछुतो रहेनन्। धेरै खेलाडीहरू सैनिक सेवामा गए, केहीले ज्यान गुमाए भने कतिपयको खेल जीवन नै समाप्त भयो।
युद्धले विश्व फुटबललाई केही समयका लागि रोकिदिए पनि विश्वकपप्रतिको आकर्षण समाप्त भएन। बरु युद्धपछि फुटबलले विश्वलाई फेरि एकताबद्ध गर्ने माध्यमका रूपमा भूमिका खेल्ने आधार तयार गर्यो। त्यसैले १९३४ देखि १९३८ सम्मको कालखण्डलाई विश्वकपको प्रारम्भिक विस्तार, युरोपेली प्रभुत्व र युद्धका कारण आएको ऐतिहासिक अवरोधको युगका रूपमा स्मरण गरिन्छ।
-1782232320.jpg)
