इलाम । विद्यालय तहका विद्यार्थीलाई पढाइसँगै व्यक्तिगत आर्थिक व्यवस्थापन र वित्तीय अनुशासन सिकाउने अभ्यास स्थानीय तहबाट अघि बढ्न थालेको छ। इलामको रोङ गाउँपालिकाले विद्यार्थीमा बचत गर्ने बानी विकास गराउँदै उनीहरूलाई आर्थिक कारोबारसम्बन्धी व्यवहारिक ज्ञान दिने कार्यक्रम अघि बढाएको हो।
विद्यालय उमेरमै पैसा व्यवस्थापन गर्न सिकेमा विद्यार्थीले भविष्यमा आफ्नो आम्दानी र खर्चलाई व्यवस्थित गर्न सक्ने तथा आर्थिक निर्णय लिँदा आवश्यक र अनावश्यक खर्च छुट्याउन सक्ने गाउँपालिकाको अपेक्षा छ।
व्यवहारिक शिक्षामा जोड
पाठ्यक्रममा रहेका विषयवस्तुको अध्ययनसँगै विद्यार्थीलाई दैनिक जीवनमा आवश्यक पर्ने व्यवहारिक सीप प्रदान गर्नुपर्ने आवश्यकता पछिल्लो समय बढ्दै गएको छ।
वित्तीय साक्षरताअन्तर्गत विद्यार्थीलाई बचत, खर्च व्यवस्थापन, आम्दानीको उपयोग, बैंकिङ कारोबार र भविष्यका लागि आर्थिक योजना जस्ता विषयबारे आधारभूत जानकारी दिन सकिन्छ।
रोङ गाउँपालिकाले अघि सारेको कार्यक्रमले विद्यालय र समुदायबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई समेत बलियो बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सानो बचतबाट ठूलो उद्देश्य
विद्यार्थीले नियमित रूपमा सानो रकम बचत गर्ने बानी विकास गरेमा भविष्यमा त्यसलाई उच्च शिक्षा तथा अन्य आवश्यक काममा प्रयोग गर्न सकिने अवधारणा कार्यक्रमको महत्वपूर्ण पक्ष हो।
विशेषगरी आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका विद्यार्थीका लागि अध्ययन निरन्तरता दिन आर्थिक चुनौती हुने भएकाले विद्यार्थीको आफ्नै बचतले भविष्यमा केही सहयोग पुर्याउन सक्ने देखिन्छ।
तर विद्यार्थी बचत कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन बचतसँगै आर्थिक पारदर्शिता, अभिभावकको सहभागिता र सुरक्षित वित्तीय व्यवस्थापनमा पनि ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता हुन्छ।
स्थानीय तहको भूमिकामाथि बहस
विद्यालय शिक्षामा वित्तीय साक्षरता समावेश गर्ने विषयमा स्थानीय तहको भूमिका महत्वपूर्ण हुन सक्छ। स्थानीय सरकारले विद्यालय, बैंक तथा वित्तीय संस्था र अभिभावकबीच सहकार्य गराउन सकेमा विद्यार्थीका लागि व्यवहारिक वित्तीय शिक्षा थप प्रभावकारी बन्न सक्छ।
यस्ता कार्यक्रमलाई केवल बचतमा सीमित नगरी उद्यमशीलता, डिजिटल भुक्तानी, बैंकिङ सेवा र आर्थिक जोखिमबारे समेत जानकारी दिन सके विद्यार्थीको वित्तीय क्षमता अझ बलियो बनाउन सकिने देखिन्छ।
देशभर विस्तार गर्न सकिने सम्भावना
इलामको रोङ गाउँपालिकाले अघि बढाएको अभ्यास अन्य स्थानीय तहका लागि पनि सिकाइको विषय बन्न सक्छ। विद्यालय तहबाटै वित्तीय ज्ञान प्रदान गर्न सकेमा भविष्यमा आर्थिक रूपमा सचेत र जिम्मेवार नागरिक तयार गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
शिक्षालाई जीवनसँग जोड्ने हो भने विद्यार्थीलाई किताबको ज्ञानसँगै पैसा व्यवस्थापन गर्ने सीप पनि सिकाउन आवश्यक छ। विद्यालय तहबाट सुरु हुने वित्तीय साक्षरताले विद्यार्थीको व्यक्तिगत भविष्यसँगै स्थानीय अर्थतन्त्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
स्रोत: The Rising Nepal — रोङ गाउँपालिकामा विद्यार्थीलाई बचत तथा वित्तीय गतिविधिमा सहभागी गराउनेसम्बन्धी प्रकाशित सामग्री।
-1787024774.jpg)
