काठमाडौं । नेपालमा ग्रामीण क्षेत्रको सडक पहुँच विस्तार र यातायात पूर्वाधार सुधारलाई प्राथमिकता दिँदै विभिन्न जिल्लामा सडक तथा पुल निर्माणका काम अघि बढिरहेका छन्। स्थानीय बस्तीलाई बजार, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा प्रशासनिक केन्द्रसँग जोड्ने उद्देश्यले सडक स्तरोन्नति र पुल निर्माणलाई तीव्रता दिइएको हो।
म्याग्दीमा पूर्वाधार विकास कार्यालयमार्फत सडक कालोपत्र, सडक ढलान, ग्राभेल तथा मोटरेबल र झोलुङ्गे पुल निर्माणका काम अघि बढेको छ। उपलब्ध विवरणअनुसार कार्यालयले ८ किलोमिटर सडक कालोपत्र, ४ किलोमिटर सडक ढलान र १२ किलोमिटर सडक ग्राभेल गरेको छ। साथै दुई मोटरेबल पुल, एक झोलुङ्गे पुल तथा ३१ वटा कल्भर्ट निर्माण गरिएको छ।
दुर्गम बस्तीलाई सडक सञ्जालसँग जोड्ने प्रयास
नेपालको भौगोलिक अवस्थाका कारण धेरै ग्रामीण बस्ती अझै पनि भरपर्दो यातायात सुविधाबाट पूर्ण रूपमा जोडिन सकेका छैनन्। वर्षायाममा सडक बिग्रिने तथा पहिरोका कारण यातायात अवरुद्ध हुने समस्या ग्रामीण क्षेत्रमा बढी देखिन्छ।
यस अवस्थामा सडकको स्तरोन्नति र पक्की पुल निर्माणले स्थानीय नागरिकको दैनिक आवतजावतलाई सहज बनाउनुका साथै कृषि उत्पादनलाई बजारसम्म पुर्याउन पनि सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
म्याग्दीमा विभिन्न रणनीतिक महत्वका सडक स्तरोन्नति गर्ने तथा थप मोटरेबल पुल निर्माण गर्ने बहुवर्षीय योजना पनि कार्यान्वयनमा रहेको विवरण छ।
पुल निर्माणले घटाउँदैछ जोखिम
नदी तथा खोलामाथि पक्की पुल नहुँदा वर्षायाममा ग्रामीण क्षेत्रका नागरिकले जोखिमपूर्ण यात्रा गर्नुपर्ने अवस्था रहन्छ। त्यसैले मोटरेबल पुल तथा झोलुङ्गे पुल निर्माणलाई ग्रामीण पूर्वाधार विकासको महत्वपूर्ण आधार मानिएको छ।
म्याग्दी नदीमा ४० मिटर लामो मोटरेबल पुल निर्माण सम्पन्न भएको छ भने अन्य स्थानमा पनि मोटरेबल पुल निर्माण भइरहेको छ। कालीगण्डकी नदीमाथि १२६ मिटर लामो झोलुङ्गे पुल निर्माण सम्पन्न भएको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ।
पूर्वाधारसँगै आर्थिक गतिविधि बढ्ने अपेक्षा
सडक र पुल निर्माण केवल यातायात सुविधा विस्तार गर्ने परियोजना मात्र नभई स्थानीय अर्थतन्त्र चलायमान बनाउने आधार पनि हो। सडक पहुँच विस्तार भएपछि किसानले कृषि तथा पशुजन्य उत्पादन बजारसम्म पुर्याउन सहज हुन्छ भने स्थानीय पर्यटन, होटल तथा साना व्यवसायमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ।
त्यस्तै, निर्माण आयोजनाले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्ने र बजारसँग ग्रामीण अर्थतन्त्रको सम्बन्ध थप बलियो बनाउने सम्भावना हुन्छ।
गुणस्तर र समयमै सम्पन्न गर्नुपर्ने चुनौती
नेपालमा पूर्वाधार निर्माणका आयोजना सुरु भए पनि कतिपय परियोजना समयमै सम्पन्न नहुने, लागत बढ्ने तथा निर्माण गुणस्तरमा प्रश्न उठ्ने समस्या देखिँदै आएको छ। त्यसैले सडक तथा पुल निर्माणसँगै गुणस्तर, पारदर्शिता, समयमै निर्माण सम्पन्न गर्ने क्षमता र नियमित मर्मतसम्भारमा पनि सरकारले ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले सडक, रेल, जलमार्ग तथा रज्जुमार्गमार्फत देशका विभिन्न भौगोलिक र आर्थिक क्षेत्रलाई जोड्ने लक्ष्य राखेको छ।
पूर्वाधार निर्माणलाई दिगो विकाससँग जोडेर अघि बढाउन सकेमा सडक तथा पुलले ग्रामीण नागरिकको जीवन सहज बनाउनुका साथै उत्पादन, रोजगारी, व्यापार र पर्यटन विस्तारमा समेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ।
सडक र पुल गाउँसम्म पुग्नु भनेको केवल यातायात सुविधा विस्तार हुनु मात्र होइन, ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने आधार तयार हुनु पनि हो।
-1787024774.jpg)
