काठमाडौँ, साउन १७ — संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले मध्यपूर्वका सबै मोर्चामा जारी सशस्त्र द्वन्द्व तत्काल अन्त्य गरी युद्धविराम लागू गर्न आह्वान गर्नुभएको छ। खाडी क्षेत्रमा सैन्य तनाव बढ्दै गएको करिब छ महिनाको अवधिमा क्षेत्रीय संकटले विश्वव्यापी आर्थिक, मानवीय र सुरक्षा चुनौती निम्त्याएको भन्दै उहाँले कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग आग्रह गर्नुभएको हो।
शुक्रबार आयोजित एक कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै महासचिव गुटेरेसले हर्मोज जलसन्धिमा बढ्दो असुरक्षाका कारण अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा गम्भीर असर परेको, ऊर्जा बजारमा अस्थिरता बढेको तथा विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध भएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार यसले खाद्यान्न, इन्धन तथा प्रमुख रासायनिक मलको मूल्यमा उल्लेखनीय वृद्धि गराएको छ, जसको प्रत्यक्ष प्रभाव विश्व अर्थतन्त्र र आम उपभोक्तामाथि परेको छ।
गुटेरेसले विश्व खाद्य कार्यक्रम (WFP) को प्रतिवेदन उद्धृत गर्दै वर्तमान संकटका कारण करिब ४ करोड ५० लाख मानिस गम्भीर खाद्य असुरक्षाको जोखिममा रहेको जानकारी दिनुभयो। उहाँले बढ्दो मुद्रास्फीति, सुस्त आर्थिक वृद्धि तथा रोजगारीका अवसरमा आएको कमीका कारण थप लाखौँ मानिस गरिबीको रेखामुनि धकेलिन सक्ने चेतावनीसमेत दिनुभयो।
महासचिवले हालै अमेरिकी राष्ट्रपतिद्वारा सार्वजनिक गरिएको युद्धविरामसम्बन्धी प्रस्तावलाई सकारात्मक पहलका रूपमा स्वागत गर्नुभयो। प्रस्तावमा हमासले हतियार त्याग्ने तथा इजरायलले गाजाबाट आफ्ना सेना फिर्ता गर्ने व्यवस्था उल्लेख गरिएको छ। यद्यपि, यस्तो प्रस्ताव कार्यान्वयनका लागि दुवै पक्षको स्पष्ट राजनीतिक प्रतिबद्धता र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको सक्रिय सहयोग आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो।
“यी उद्देश्यहरू प्राप्त गर्न आवश्यक कार्ययोजना (रोडम्याप) सार्वजनिक भइसकेको छ,” महासचिव गुटेरेसले भन्नुभयो, “अब कुनै पनि आशंका, ढिलाइ वा अवरोधबिना त्यसको इमान्दारीपूर्वक कार्यान्वयन गरिनुपर्छ। दुवै पक्षले सम्झौताका प्रावधानहरू व्यवहारमा उतार्ने समय आएको छ।”
उहाँले मध्यपूर्वका सबै क्षेत्रमा हिंसा, सैन्य आक्रमण तथा प्रतिशोधात्मक कारबाही तत्काल रोक्न पुनः आग्रह गर्दै हर्मोज र बाब अल–मन्दब जलसन्धिमा अन्तर्राष्ट्रिय नौवहनको स्वतन्त्रता र सुरक्षित आवागमन पुनःस्थापित गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। विश्व शान्ति, क्षेत्रीय स्थायित्व र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको सुरक्षाका लागि संवाद, कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मान नै दीर्घकालीन समाधानको आधार हुने उहाँको भनाइ थियो।
विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वले ऊर्जा आपूर्ति, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, खाद्य सुरक्षा र विश्व अर्थतन्त्रमा गम्भीर प्रभाव पारिरहेको छ। त्यसैले युद्धविराम, मानवीय सहायता र कूटनीतिक वार्तालाई प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको भूमिका थप महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ।
