काठमाडौं, २७ जुलाई । नेपालकै पहिलो पर्वतीय सडक सुरुङमार्गका रूपमा निर्माण सम्पन्न भएको नागढुंगा सुरुङमार्ग आज औपचारिक रूपमा उद्घाटन गरिएको छ। जापान सरकारको आधिकारिक विकास सहायता (Official Development Assistance–ODA) अन्तर्गत करिब २२.३ अर्ब जापानी येन (झण्डै २१.२ अर्ब रुपैयाँ) को सहुलियतपूर्ण ऋण सहयोगमा निर्माण भएको यो परियोजनालाई नेपालको पूर्वाधार विकास इतिहासमा कोसेढुंगा मानिएको छ।
काठमाडौं उपत्यकालाई देशका पश्चिमी भेगसँग जोड्ने मुख्य प्रवेशद्वारमा निर्माण गरिएको यो सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आएपछि यात्राको समय उल्लेख्य रूपमा घट्ने, सवारी आवागमन सहज हुने तथा वस्तु ढुवानीको लागत कम हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले आर्थिक गतिविधि विस्तार, व्यापार प्रवर्द्धन र पर्यटन विकासमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
उद्घाटन समारोहमा नेपालका लागि जापानका राजदूत तोरु माएदा, नेपाल सरकारका पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनिल रामसाल तथा नेपाल भ्रमणमा रहेका जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (JICA) का अध्यक्ष अकिहिको तनाका सहभागी भएका थिए। कार्यक्रममा दुवै देशका उच्च सरकारी अधिकारी, कूटनीतिक प्रतिनिधि, परियोजनामा संलग्न प्राविधिक तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिको उपस्थिति रहेको थियो।
समारोहलाई सम्बोधन गर्दै जापानी पक्षले नागढुंगा सुरुङमार्ग नेपाल–जापानबीच सात दशकदेखि कायम रहेको मित्रता र विकास साझेदारीको महत्वपूर्ण प्रतीक भएको उल्लेख गरेको छ। जापानले नेपालको दिगो आर्थिक विकासमा दीर्घकालीन योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा पनि पूर्वाधार, ऊर्जा, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा विपद् व्यवस्थापनजस्ता क्षेत्रमा सहयोगलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ।
यस वर्ष नेपाल र जापानबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ७० वर्ष पूरा भएको अवसरमा सम्पन्न भएको यो परियोजनालाई दुई देशबीचको विश्वास र सहकार्यको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।
नागढुंगा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग लामो समयदेखि काठमाडौं प्रवेश गर्ने सवारीसाधनका लागि प्रमुख विकल्पको रूपमा हेरिँदै आएको थियो। यसअघि नागढुंगा सडकखण्डमा दैनिक हुने सवारी जाम, दुर्घटना, वर्षायाममा पहिरो तथा ढुवानी ढिलाइका कारण यात्रु र व्यवसायीले ठूलो सास्ती खेप्दै आएका थिए। सुरुङ सञ्चालनपछि ती समस्या उल्लेखनीय रूपमा न्यूनीकरण हुने अपेक्षा गरिएको छ।
सुरुङमार्गले काठमाडौं उपत्यकामा दैनिक प्रवेश गर्ने हजारौं सवारीसाधनलाई सहज मार्ग उपलब्ध गराउनेछ। यसबाट इन्धन खपत कम हुने, कार्बन उत्सर्जन घट्ने तथा वातावरणीय संरक्षणमा समेत योगदान पुग्ने सरकारी अधिकारीहरूको भनाइ छ।
जापान सरकार र जाइकाले नेपालमा सडक, पुल, जलविद्युत्, स्वास्थ्य, शिक्षा तथा विपद् जोखिम न्यूनीकरणलगायतका क्षेत्रमा दशकौंदेखि सहयोग गर्दै आएका छन्। नागढुंगा सुरुङमार्ग ती सहयोगमध्ये सबैभन्दा महत्वाकांक्षी यातायात पूर्वाधार परियोजनामध्ये एक मानिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार नेपालमा सुरुङमार्ग प्रविधिको सफल प्रयोगले आगामी दिनमा अन्य हिमाली तथा पहाडी राजमार्गमा पनि यस्ता आधुनिक पूर्वाधार निर्माणको बाटो खोल्नेछ। यसले राष्ट्रिय राजमार्ग सञ्जाललाई सुरक्षित, भरपर्दो र वर्षैभर सञ्चालनयोग्य बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।
सरकारले पनि नागढुंगा सुरुङमार्गलाई नेपालको आधुनिक यातायात पूर्वाधार विकासको नयाँ अध्यायको रूपमा व्याख्या गरेको छ। यस परियोजनाबाट प्राप्त अनुभव भविष्यका सुरुङमार्ग निर्माण तथा यातायात योजनामा उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपाल र जापानबीचको सात दशक लामो मित्रताको प्रतीक बनेको यो सुरुङमार्गले आर्थिक विकास, व्यापार विस्तार, पर्यटन प्रवर्द्धन तथा जनजीवनलाई सहज बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
